Nazwa miasta i herb

Nie można jednoznacznie ustalić genezy nazwy miasta. Pierwszą próbę wyjaśnienia nazwy miasta możemy znaleźć w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich:

nazwa

Jednak zapożyczanie nazwy Kutno nie mogło pochodzić z Czech gdyż nie było tam takiej miejscowości, natomiast według niektórych współczesnych badaczy nie było również możliwe przekształcenie terminu Kątno w Kutno.

Istnieje wiele torii tłumaczących genezę tej nazwy, jedna z teorii mówi o tym ze geneza nazwy pochodzi od nazwy osobowej Kuta, a samo Kutno to nazwa dzierżawcza, oznaczająca osiedle Kutno, czyli osadę stanowiącą własność kogoś o imieniu Kuta. Kolejna teoria mówi o możliwym przekształceniu kąt w kut oraz pochodzeniu nazwy od czasownika „kutać”, tzn. „otulać” lub prasłowianskich słów: „kutio, kutiti” czyli starocerkiewno-słowiańskiego „prekurtiti” czyli ozdabiać, czeskiego – „ryć, gmerać, kopać”, połabskiego „robić, czynić”, polskiego „skutek”.  Być może wpływ na nazwę mieli obcy przybysze np. wojowie albo jeńcy czescy lub ruscy.

„Kutno; często występująca w tych okolicach n. Kąty (p.) pozwala przypuszczać, że nazywało się Kątno”

Słownik geograficzny : pochodzenie i znaczenie nazw geograficznych z 1933 roku

Pierwszą pieczęcią używaną przez władze miasta znamy z odcisku na  dokumencie wystawionym w 1554 roku. Pieczęć przedstawia, najprawdopodobniej dwa dziki, stojące na dwóch tylnych łapach, zwrócone ku sobie. Po miedzy nimi znajduję się ostrzew o dwóch sękach z lewej strony i jedynym z prawej strony. Dokoła biegnie napis: „Sigillvm civitatis kuthnensis”.

W połowię XVI wieku zmieniona została dotychczasowa pieczęć. Zmienione zostało słowo „civitatis” na „oppidum”, natomiast pole pieczętne wypełniła tarcza herbowa z godłem, złożonym z dwóch lwów wspiętych, zwróconych ku sobie, przednimi łapami wspartymi na sękatym pniu drzewa.

W roku 1766 nadany został nowy przywilej lokacyjny, w którym zapisano wygląd nowej pieczęci miasta. Utworzono ją z wyobrażenia św. Wawrzyńca męczennika, patrona miasta i opiekuna kutnowskiego kościoła.

Pod koniec pierwszej wojny światowej, niemieckie władze okupacyjne zgodziły się na odtworzenie samorządów miejskich, w tym na przywrócenie jego dawnych znaków. Władzę Kutna uznały ze jego godłem powinny zostać dwa lwy wspięte, zwrócone ku sobie, rozdzielone ostrzewem, wkomponowane w tarczę herbową o charakterystycznych wycięciach w bocznych krawędziach i zaostrzeniu jej dolnej części.

W okresie międzywojennym władza miasta podejmowała starania w celu ustalenia właściwie historycznie herbu.  Ostatecznie magistrat w lutym 1927 roku, a Rada w marcu 1938 roku  podjęły uchwały o przyjęciu herbu w postaci lwów i o zatwierdzenie takiego herbu zwróciła się do do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Do wybuchu wojny herb nie został zatwierdzony.

directory

 Fragment Miesięcznika Heraldycznego. Organu Polskiego Towarzystwa Heraldycznego wydawanego przez Oddział Warszawski. R.16 1937 nr. 4

Decyzje Rady Miasta z 1985 i 1996 roku przesadziły o kształcie współczesnego znaku miejskiego Kutna. Herb Miasta przedstawia: w polu błękitnym dwa złote lwy wspięte zwrócone ku sobie,między nimi ostrzew o trzech sękach zielony

 

 

herb_kutna_-_tylko_nieb_maleeeObecny Herb Miasta

 

Bibliografia:

Adamczewski Marek, Pieczęcie i herby Kutna [W:]Kutno poprzez wieki Tom 1, pod red. Szymczak Jan, Kutno-Łódź 2011, s.49-54.
Lesiak Henryk, Kutno w latach 1927-1939, Kutno 1995, s.253
Słownik geograficzny : pochodzenie i znaczenie nazw geograficznych
Miesięcznik Heraldyczny. Organ Polskiego Towarzystwa Heraldycznego wydawany przez Oddział Warszawski. R.16 1937 nr. 4